Het Signaallampje

Om te voorkomen dat je (weer) uitvalt met klachten, is het heel goed om deze op tijd te herkennen. Eén van de methodes die je hiervoor uitstekend kunt gebruiken is het ‘signaallampje’, wat eigenlijk een soort stoplichtmethode is.

Het lampje dat aangeeft of alles bij jou nog goed loopt, kan drie kleuren hebben: groen, oranje en rood. Het is natuurlijk de bedoeling om dit lampje zo veel mogelijk op groen te houden. Het maakt daarbij niet uit of je klachten lichamelijk of psychisch zijn. Je kunt deze methode net zo goed gebruiken voor een burn-out als voor een tennisarm.

Omdat iedereen compleet eigen signalen heeft die aangeven dat het niet helemaal lekker loopt, is het belangrijk om je eigen signaallampje te maken.

Direct aan de slag: Je kunt hieronder een leeg document downloaden om zelf in te vullen.
Download Blanco Signaallampje (Word)

Hoe maak je jouw signaallampje?

Eerst schrijf je op hoe je kunt merken hoe het met je gaat. Je kunt hiervoor natuurlijk ook de signalen gebruiken die anderen (zoals je partner, kinderen, leidinggevende of collega’s) bij jou opmerken!

Groen licht: Wat voel je en wat kun je als het goed met je gaat?
Oranje licht: Wat voel je en wat kun je als het minder goed gaat? Bedenk vooral door welk gedrag en welke acties jij (of je omgeving) kan merken dat het mis dreigt te gaan.
Rood licht: Wat voel je, wat gebeurt er en welk gedrag laat je zien als het duidelijk écht mis is?

Vervolgens schrijf je per fase op hoe je weer terug naar de groene fase komt of hoe je daar blijft:

Acties bij Groen: Welke acties helpen jou om het groene licht te laten branden?
Acties bij Oranje: Welke acties helpen om uit de gevarenzone te komen? Wat moet je vooral zélf direct gaan doen als je merkt dat het licht oranje wordt?
Acties bij Rood: Welke acties moet je doen om uit de schadelijke zone te komen? Welke acties bleken in het verleden erg succesvol om (via oranje) weer snel naar het groene licht en het goede gevoel te komen?

Bespreek het met anderen Bespreek jouw ingevulde schema met mensen die je vertrouwt. Herkennen zij dit gedrag? En hebben ze misschien nog tips die jou kunnen helpen? Als je het schema klaar hebt, moet je er natuurlijk wel voor zorgen dat je er af en toe naar kijkt om de signalen tijdig te herkennen. Hang het bijvoorbeeld op de koelkast, of zet iedere vrijdag om 19:00 uur een wekker in je agenda om er even bewust naar te kijken.

Voorbeeld van een Signaallampje

Hieronder zie je een uitgewerkt voorbeeld van hoe zo’n signaallampje er in de praktijk uit kan zien.

Fase	Gevoel	Signalen	Acties
Groen	Goed	Praatjes hebben Grapjes maken Goed slapen Goed eten Me lekker in mijn vel voelen	Structuur vasthouden Blijven relativeren Doelen niet te hoog stellen
Oranje	Twijfel	Moeite met inslapen Piekeren Gevoel krijgen het werk er niet ook nog bij te kunnen doen Minder zin om aan het werk te gaan Snel geprikkeld zijn, irritatie Me terugtrekken uit de collegagroep	Meer met de agenda werken Op tijd naar bed gaan Doelen werkbaar houden Op tijd naar werk blijven gaan Bespreken met vrienden en vertrouwde mensen Ook leuke dingen blijven doen (en daar nu misschien juist meer tijd voor maken) Problemen op papier op een rij zetten Oplossingen met belangrijke mensen bespreken (werk = leidinggevende, thuis = partner)
Rood	Onrustig	Erg vermoeid Minder plezier in hobby’s Geen tijd meer maken voor leuke dingen Futloos Nergens zin meer in hebben	Weekend verplicht weggaan (bijv. in een tentje/surfen. Ik weet dat ik het nu eigenlijk niet wil, maar als ik het wél doe, weet ik dat ik me daarna beter voel, dus moet ik mezelf hiertoe verplichten) Naar de sauna gaan Blijven praten over wat me bezighoudt Actief zelf de mensen opzoeken die me kunnen helpen

Blijvende aandachtspunten voor deze persoon:

Om uit de strijd te blijven: meer mijn humor gebruiken.
Duidelijke grenzen aangeven.
Hulp vragen bij algemeen maatschappelijk werk om mijn schulden te helpen aflossen.
De eerste 2 maanden met mijn leidinggevende op de laatste dag van elke periode even terugkijken: hoe gaat het, hoe gedraag ik mij en op welk licht staat mijn signaallampje op dit moment?